PROGRAMMA 2 – ECONOMIE, WERK EN ONTWIKKELING

Visie Economie, werk en ontwikkeling

Economische groei leidt in brede zin tot het versterken van het economische klimaat in Veenendaal. Hierbij is er een sterke relatie met het behoud en uitbreiden van de lokale en regionale werkgelegenheid. Het is daarbij van belang om Veenendaal aantrekkelijk te houden als vestigingsplaats voor ondernemingen. Een goed vestigingsbeleid, ondernemersklimaat en goede werkgeversdienstverlening dragen hieraan bij. Uitgangspunt hierbij is de verbinding tussen het stimuleren van de lokale economie en het aanbieden van kwalitatieve en kwantitatieve werkgelegenheid op alle onderscheiden niveaus. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt stimuleren en begeleiden we om volledig of in deeltijd deel uit te kunnen maken van het arbeidsproces. Dit levert een wezenlijke bijdrage aan de participatie van de Veenendaalse samenleving.

Naast bovengenoemde thema's onderscheiden we binnen dit begrotingsprogramma de volgende onderwerpen; de opgave Informatiesamenleving (waaronder programma ICT-Campus), het regionale programma Circulaire economie (Living Lab Regio Foodvalley Circulair), het programma Vitale Binnenstad en de visie bedrijventerreinen.

Circulaire economie wordt landelijk aangedragen (Nederland circulair 2050) en lokaal uitgewerkt. Het kabinet Rutte II lanceerde in 2016 het rijksbrede Programma Circulaire Economie. Deze bevat de volgende doelstellingen:

  • Een volledig circulaire economie in 2050;
  • 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (metalen, fossiel, mineralen) in 2030.

Binnen de ICT Campus, die onderdeel uitmaakt van de opgave Informatiesamenleving, zijn grote successen geboekt. De koppeling van ICT-onderwijs met de arbeidsmarkt heeft geleid tot innovatieve ideeën met toegepaste ICT-oplossingen voor agro-food bedrijven. Het event Digital Days is mede daardoor voor de tweede keer in een rij genomineerd door het ICT-blad Computable in de categorie Onderwijs-Arbeidsmarkt en won vorig jaar de publieksprijs in deze categorie. Vanuit de Digitale Werkplaats worden steeds meer MKB bedrijven bereikt zodat zij een routekaart voor digitalisering kunnen ontwikkelen. Via het project Starthubs wordt gewerkt aan het koppelen van innovatieve technologieën van startup bedrijven aan innovatie vraagstukken bij MKB bedrijven in de Regio Foodvalley. In de komende periode wordt niet alleen doorgebouwd op deze innovaties, maar ook stevig ingezet op het vraagstuk van de grote tekorten aan ICT-personeel bij de ICT bedrijven in Veenendaal. Met een aantal grotere bedrijven (zonder de kleinere uit te sluiten) wordt de vraag opgehaald van type specialisten die men nodig heeft en de aantallen. Tegelijkertijd is er een constructief gesprek gaande met de HBO opleidingen (HU en HAN) om zij-instromers op te leiden. Dit project zal daarmee een vrij uniek project worden en een grote bijdrage leveren in het laten groeien van de ICT sector binnen Veenendaal.

Onze binnenstad is het kloppend hart en visitekaartje van Veenendaal. De binnenstad is volop in ontwikkeling. Eind 2020 heeft de raad het programmaplan Vitale Binnenstad vastgesteld. Met het vaststellen van dit programmaplan is de stip op de horizon bepaald. We zetten in op een complete en comfortabele binnenstad, die economisch én sociaal vitaal is. Een aantrekkelijke en toegankelijke verblijfsplek die mensen verbindt, met volop mogelijkheden om te ontmoeten en te beleven. Een binnenstad voor Veenendalers en voor bewoners en toeristen uit de omliggende regio. Deze centrale ambitie is mede gebaseerd op de ambities uit de Omgevingsvisie ten aanzien van het centrum en specifiek de drie leidende principes van gezondheid, duurzaamheid en veiligheid. Om deze gezamenlijke ambitie te realiseren werken we de komende jaren vanuit de volgende vijf speerpunten: de complete binnenstad, de toegankelijke binnenstad, de groene en duurzame binnenstad, de innovatieve binnenstad en de goed georganiseerde binnenstad. 

Ondanks de beperkte ruimtelijke mogelijkheden streven we ernaar om Veenendaal aantrekkelijk te houden voor bestaande en nieuwe bedrijven. Met het oog op thema’s als verduurzaming, vergroening, circulair ondernemen, maar ook de Omgevingsvisie waar wordt ingezet op arbeidsintensieve werkgelegenheid, neemt de druk op de ruimte op de bedrijventerreinen toe. Om een juiste balans tussen deze verschillende ontwikkelingen te vinden en de bedrijventerreinen toekomstbestendig te houden is in 2021 -in nauwe samenwerking en afstemming met het lokale bedrijfsleven- een visie bedrijventerreinen opgesteld. Deze visie moet een leidraad bieden voor de toekomstige ontwikkelingen voor de bedrijventerreinen, waarbij de relevante thema's programmatisch worden aangepakt en uitgewerkt.   

Thema’s Economie, werk en ontwikkeling

I. Economische ontwikkeling en werkgelegenheid
II. Recreatie en toerisme

Financiën Economie, werk en ontwikkeling

Bedragen x € 1.000 Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025
Baten 961 974 987 987
Lasten 1.892 1.900 1.913 1.716
Saldo programma (voor mutaties reserves) -931 -926 -926 -729
Beschikkingen 846 723 723 593
Stortingen 0 0 0 0
Saldo mutaties reserves 846 723 723 593
Saldo programma (na mutaties reserves) -85 -203 -203 -136

Actuele ontwikkelingen Economie, werk en ontwikkeling

Thema I -  Economische ontwikkeling en werkgelegenheid

Werkgelegenheid

De effecten van de Coronacrisis op de lokale en regionale werkgelegenheid en werkeloosheid zijn naar verwachting minder groot dan oorspronkelijk gedacht. De cijfers van de werkgelegenheid over 2020 in vergelijking met 2019 laten een stijging zien van het aantal arbeidsplaatsen. Ook het aantal faillissementen is lager dan gemiddeld. Ongetwijfeld zullen deze cijfers beïnvloed zijn door de landelijke steunmaatregelen waar ook Veenendaalse ondernemers gebruik van hebben gemaakt. We verwachten dat in 2022 deze effecten meer zichtbaar gaan worden met name door het beëindigen van de steunmaatregelen eind 2021. We zullen dit waar mogelijk monitoren op basis van de beschikbare kwalitatieve en kwantitatieve gegevens. De lokale en regionale infrastructuur zullen we zo goed mogelijk inzetten om ondernemers te ondersteunen. 

Ondernemers en Vitale Binnenstad

Bedrijven in de detailhandel, horeca en recreatie en toerisme zijn hard getroffen door de Coronacrisis en het is maar de vraag of deze weer op het oude niveau kunnen terugkeren. We zien echter ook nieuwe ondernemersinitiatieven ontstaan die we zo goed mogelijk willen ondersteunen. Daarbij komen ook vraagstukken als voldoende en gekwalificeerd personeel. Op lokaal niveau hebben we steunmaatregelen ingezet voor de Binnenstad zoals ondersteuning van de BIZ en meer uitstal mogelijkheden voor terrassen. Of deze ook in 2022 noodzakelijk zijn zullen we monitoren.  

De effecten van de Coronacrisis en het tegengaan van leegstand ten behoeve van een krachtig centrum hebben onze volledige aandacht.

Regiodeal

De gemeente neemt aan de regiodeal deel via de ICT Campus. Hierbij worden zowel de financiële middelen als kennis vanuit de ICT Campus ingezet. De activiteiten in spoor 1 (transitie van de landbouw) en spoor 3 (kennisdeling) van de regiodeal hebben geen rechtstreekse relatie met Veenendaal. Echter zitten er voldoende ICT elementen die gekoppeld zijn aan deze domeinen. Deze ICT elementen worden ingevuld met de kennis en ervaring die binnen de ICT sector van Veenendaal aanwezig is. Deze kennis wordt o.a. ingebracht om complexe metingen te verrichten en de data die er ontstaat te delen en te verifiëren opdat er inzicht ontstaat in stikstof emissies en ammoniak depositie. De activiteiten van spoor 2 (gezonde voeding) zijn voor allen relevant, echter kennen een hoog onderzoeksgehalte. Om de inzichten uit de onderzoeken te gebruiken voor de Veenendaalse bevolking, wordt voorgesteld om fieldlabs op te zetten. Het betreft innovaties in het publieke domein, waarbij wij ICT-toepassingen ontwikkelen op het gebied van gezond stedelijk leven, in het bijzonder gezonde voeding en gedragsverandering en monitoring hieromtrent. Deze fieldlabs komen boven op de bestaande activiteiten van spoor 2 en zijn voor ontwikkeling en testen op verschillende plekken in Veenendaal. De onderzoekskosten zijn uiteraard voor het onderwijs en er is reeds in voorzien. Deze activiteiten, die vanaf 2022 worden ontwikkeld, helpen de gemeente om enerzijds onze propositie in de bestuurlijke opdracht voor de regiodeal kracht bij te zetten en anderzijds waardevolle en gevalideerde data te verzamelen over gezond stedelijk leven, specifiek toegesneden op Veenendaal. Deze inzichten helpen ons ook om een belangrijke stap te zetten in het preventie akkoord.

ICT-Campus

Ook in 2022 wordt de triple helix-samenwerking voortgezet in de vorm van een stichting. Veenendaal, als de belangrijkste initiator en grondlegger van ICT Campus blijft betrokken. Deze betrokkenheid is voornamelijk in de programmatische ondersteuning en inzet van financiële middelen die structureel zijn toegekend voor ICT-doeleinden.

Thema II - Recreatie en toerisme

Ondernemers in de recreatie en toeristenbranche zijn hard getroffen door de coronamaatregelen. Zij zijn in de periode 2020-2021 geconfronteerd met periodes van volledige lockdown en of beperkte openstelling.  Grote evenementen zijn voor het tweede achtereenvolgende jaar verplaatst. Het is nog niet duidelijk of in 2022 ook nog beperkende maatregelen van kracht zullen zijn voor de sector. Als gevolg van de coronamaatregelen is het recreatief gedrag aangepast. Er wordt meer in de natuur gerecreëerd en men gaat vaker in het eigen land op vakantie. De verwachting is dat zodra de coronamaatregelen grotendeels worden opgeheven er wel weer reizen naar andere landen worden ondernomen, maar dat  een aantal mensen blijvend vaker de natuur zal intrekken. Dit heeft enerzijds een positieve component (meer beweging); anderzijds stelt het ook meer eisen aan beheer en behoud van natuurgebieden. 

Evenementenbeleid
In de raadsinformatiebrief (RIB) van februari 2021 is toegelicht dat het opstellen van een nieuw evenementenbeleid wordt verplaatst naar 2023, mede vanwege de voortdurende impact van de coronamaatregelen in 2021.

Bij het opstellen van dit beleid worden de visies voor een tweetal projecten (herinrichting Duivenwal en Stadspark) betrokken. De evaluatie van het huidige beleid vindt plaats in 2022.

Thema I – Economische ontwikkeling en werkgelegenheid

Wat willen we bereiken?

I.a Een volledig circulaire economie in 2050. 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (metalen, fossiel, mineralen) in 2030.

Programma/project

De hoofddoelen van Living Lab Foodvalley Circulair zijn:

  • Duurzamer gebruik van grondstoffen;
  • Meer concurrerend vermogen;
  • Regio Foodvalley als innovatieve kennisregio voor Circulaire Economie.

Wat gaan we daarvoor doen?

I.b. Behouden en uitbreiden werkgelegenheid in Veenendaal (MD05, IBK BE13).

Wat gaan we daarvoor doen?

I.c. Bedrijventerreinen, kantoorlocaties en binnenstad zijn aantrekkelijker gemaakt in 2022, gericht op een optimaal vestigings- en investeringsklimaat.

Wat gaan we daarvoor doen?

I.d. Meer bezoekers en ondernemers verleiden om naar Veenendaal te komen en te blijven.

Meer ondernemingen op de bedrijventerreinen en in de binnenstad en meer bezoekers aan ons winkelcentrum.

Wat gaan we daarvoor doen?

I.e. De bedrijven waarderen in 2022 de leefomgeving in Veenendaal als schoon, heel en veilig.

Door middel van de Keurmerk Veilig Ondernemen overleggen zijn we continue in gesprek met ondernemers om de leefomgeving in Veenendaal schoon, heel en veilig te maken en houden. Verder worden zaken die de ondernemers graag verbeterd zien, aangepakt door inzet van de gelden uit de reclamebelasting of BIZ. 

Wat gaan we daarvoor doen?

I.f. Veenendaal is in 2025 landelijk hét ICT-centrum voor Food, Health en Tech.

Programma/project

ICT Campus

Wat gaan we daarvoor doen?

I.g. De complete en comfortabele binnenstad is een aantrekkelijke verblijfsplek met volop mogelijkheden om te ontmoeten en te beleven.

Programma/project

Vitale Binnenstad

Wat gaan we daarvoor doen?

Algemeen Economische ontwikkeling en Werkgelegenheid

Binnen dit thema staat behoud en uitbreiding van werkgelegenheid centraal. We faciliteren onze ondernemers en ondersteunen ze waar mogelijk in nieuwe ontwikkelingen. Dit doen we onder meer in afstemming met het georganiseerde lokale bedrijfsleven zoals de Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal, Stichting Winkelstad en op regionaal niveau met onder meer Stichting ICT-Valley. De in 2021 opgestelde visie Bedrijventerreinen geeft richting aan de ontwikkel- en inrichtingsmogelijkheden voor onze bedrijventerreinen waarbij ontstenen en vergroenen, naast arbeidsintensivering, belangrijke thema's zijn. Binnen de ruimtelijke mogelijkheden willen we aantrekkelijk zijn en blijven voor bestaande bedrijven en maken we ons sterk voor de komst van nieuwe bedrijven. Het verduurzamen en optimaliseren van het gebruik van (leegstaande) kantoorpanden levert hier een bijdrage aan. Als onderdeel van de Omgevingsvisie wordt ingezet op het mogelijk maken van arbeidsintensieve werkgelegenheid op de bedrijventerreinen waarbij functiemenging wordt gestimuleerd. Ook binnen de regio Foodvalley richten we ons op een optimaal vestigingsklimaat waarbij we ons presenteren als aantrekkelijke regio voor ondernemen in brede zin. Dit willen we realiseren door het transformeren van kansarme locaties en uitbreiden van kansrijke locaties in de vorm van een campus of door segmentering. Hierbij zijn de kaders van de regionale kantorenvisie van belang, hebben we aandacht voor spreiding en afstemming van vestigingsverzoeken in de regio en voeren we het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) uit. 

Beleidsindicatoren Economische ontwikkeling en werkgelegenheid

 

 

Veenendaal Landelijk
Taakveld Indicator Eenheid Bron Beschrijving 2020 2021 2022 2020 2021 2022
3.1 economische ontwikkeling Functiemenging % LISA De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). 52,9 nnb 50 53,3 nnb nvt
3.1 economische ontwikkeling Vestigingen (van bedrijven) Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar LISA Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. 123,3 nnb 150 135,2 nnb nvt

Verbonden partijen Economische ontwikkeling en werkgelegenheid

Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Beleid gerelateerd aan thema Economische ontwikkeling en werkgelegenheid

Naam beleidsstuk Wanneer vastgesteld
Actualisatie detailhandelsbeleid apr-21
Project Vestigingsbeleid (pakket van maatregelen w.o. Acquisitieplan) 7-11-2017
Regionaal PDV-/GDV-beleid September 2021 (verwacht)
Regionale Kantorenvisie dec-19
Programmaplan ICT Campus 2017
Programmaplan Vitale Binnenstad dec-20
Regionaal Programmaplan Living Lab RFV Circulair feb-19
Visie bedrijventerreinen Eind 2021 (verwacht)
Centrumvisie 2004
Omgevingsvisie December 2020

Taakvelden thema Economische ontwikkeling en werkgelegenheid

Taakveld (bedragen x € 1.000) B/L Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025
0.64 Belastingen overig Baten -550 -558 -567 -567
Totaal 0.64 Belastingen overig -550 -558 -567 -567
3.1 Economische ontwikkeling Lasten 681 667 669 461
Totaal 3.1 Economische ontwikkeling 681 667 669 461
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Baten -20 -21 -21 -21
Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur -20 -21 -21 -21
3.3 Bedrijfsloket en -regelingen Baten -281 -285 -289 -289
Lasten 794 799 803 808
Totaal 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen 514 514 514 518
3.4 Economische promotie Baten -110 -110 -110 -110
Lasten 294 309 313 318
Totaal 3.4 Economische promotie 184 199 203 208
Totaal Thema Economische ontwikkeling en werkgelegenheid 807 800 799 599

Thema II – Recreatie en toerisme

Wat willen we bereiken?

II.a. In 2022 hebben meer bezoekers en toeristen Veenendaal bezocht dan in 2019.

Vanwege de Coronacrisis is 2021 geen goed jaar om mee te vergelijken en wordt het jaar voordat de coronacrisis begon, als vergelijkingsjaar genomen.

Wat gaan we daarvoor doen?

II.b. Veenendaal is beter verbonden met het groene ommeland.

Veenendaal werkt in regionaal verband aan de kwaliteit en toegankelijkheid van de regio: via deelname aan het provinciale Routebureau wordt gewerkt aan fiets- en wandelknooppuntennetwerken,  door samenwerking met het Regionaal Bureau Toerisme Heuvelrug en Vallei de regio beter te promoten, door samen met de voormalige recreatieschap gemeenten uitvoering te geven aan het pakket Routes en Paden en Groen Toezicht, door samen met Rhenen uitvoering te geven aan Club Kwintelooijen en door samen met de Grebbeliniegemeenten het gebied rondom de Grebbelinie beter op de kaart te zetten.

Wat gaan we daarvoor doen?

II.c. In 2022 zijn er voor inwoners en bezoekers meer recreatieve voorzieningen in Veenendaal bereikbaar.

Wat gaan we daarvoor doen?

II.d. Een aantrekkelijke woon- en leefgemeente met een divers aanbod van veilige evenementen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Algemeen Recreatie en toerisme

In 2022 gaan we onze visie op recreatie en toerisme uitwerken, enerzijds vanuit de uitgangspunten in de omgevingsvisie, anderzijds vanuit de praktische ervaring opgedaan vanuit de samenwerkingsverbanden die we de afgelopen jaren zijn aangegaan. Zo zijn we aangesloten bij het Regionaal Bureau Toerisme Heuvelrug en Vallei (RBT). Het RBT zorgt voor profilering van de regio als geheel. Via het pakket Routes en Paden en Groen Toezicht werken we samen met de voormalige recreatieschap gemeenten aan het beheer en onderhoud van routes en paden in de regio. Samen met het Routebureau Utrecht werken we aan het beheer van het fietsknooppuntennetwerk en aan de realisatie van het wandelknooppuntennetwerk Utrecht Oost. Via Club Kwintelooijen werken we samen met de gemeente Rhenen aan het behouden en uitbreiden van de gebruiksmogelijkheden van het recreatieterrein Kwintelooijen. Samen met de Grebbeliniegemeenten gaan we de komende jaren werken aan het vergroten van de naamsbekendheid van de Grebbelinie. Via het programmaplan Vitale Binnenstad gaan we in samenwerking met Winkelstad stimuleren dat bewoners uit de regio en toeristen die in de regio verblijven, vaker de binnenstad van Veenendaal gaan bezoeken. 

Beleidsindicatoren Recreatie en toerisme

Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Verbonden partijen Recreatie en toerisme

Dit is niet van toepassing voor dit thema.

Taakvelden thema Recreatie en toerisme

Taakveld (bedragen x € 1.000) B/L Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten 124 126 128 130
Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 124 126 128 130
Totaal Thema Recreatie en toerisme 124 126 128 130