Inleiding

Algemeen

Voor u ligt de 3e bestuursrapportage 2022. De 3e bestuursrapportage is hoofdzakelijk financieel van aard en staat in het teken van het aanpassen van de bestaande ramingen en het prognosticeren van het rekeningresultaat. Tevens vindt u in de rapportage een actualisatie van de risico’s. De inhoudelijke verantwoording op basis van de doelen zoals die zijn opgenomen in de Programmabegroting 2022-2025 maakt geen onderdeel uit van deze rapportage. Tussentijdse verantwoording hierover heeft reeds via de 1e en 2e bestuursrapportage plaatsgevonden. De eindverantwoording zal plaatsvinden in de jaarrekening 2022.

In deze bestuursrapportage wordt verantwoording afgelegd over de financiële afwijkingen ten opzichte van de actuele Programmabegroting 2022-2025 (primitieve programmabegroting inclusief nadien genomen raadsbesluiten zoals de 1e en 2e bestuursrapportage 2022). Deze rapportage heeft daarom voornamelijk betrekking op de financiële ontwikkelingen die zich in 2022 hebben voorgedaan na de 2e bestuursrapportage 2022 (met peildatum 1 september). De peildatum van deze rapportage is 1 november 2022.

Deze rapportage gaat in op afwijkingen, zowel wat betreft de baten en lasten, de geleverde goederen en diensten en indien daar aanleiding voor is de maatschappelijke effecten. In deze rapportages wordt in ieder geval aandacht besteed aan afwijkingen groter dan € 25.000,-.

De coronacrisis (COVID-19)

Het aantal mensen dat besmet raakt met het coronavirus neemt de afgelopen tijd toe. We zien dat de najaarsgolf tot problemen heeft geleid door ziekteverzuim. Op dit moment zijn nieuwe coronamaatregelen niet nodig. De belangrijkste adviezen tegen verspreiding van het coronavirus zijn:

  • Blijf thuis en doe een (zelf)test bij klachten;
  • Ga in isolatie na een positieve test;
  • Laat je vaccineren.

Naast deze adviezen zijn er hygiëne-adviezen (was regelmatig je handen, nies en hoest in je elleboog en zorg voor goede ventilatie) om de verspreiding van het coronavirus te beperken.

In onderstaand overzicht zijn de budgettaire effecten van de crisis en de genomen maatregelen (op programmaniveau) in een totaaloverzicht opgenomen. Het saldo van de stelpost coronagelden bedraagt per 3e bestuursrapportage € 1.096.400,-. In de jaarstukken zullen we u nader informeren over de financiële ontwikkelingen die voortvloeien uit de coronacrisis.

Ontwikkeling
Vanuit het ministerie BZK is recent aangegeven dat wij over 2021 nog een compensatie van afgerond € 821.000,- ontvangen vanwege de inkomstenderving als gevolg van de coronamaatregelen. Deze compensatie wordt verwerkt in de decembercirculaire 2022. De verwerking van de decembercirculaire vindt voor 2022 plaats in de jaarstukken en maakt daardoor nog geen onderdeel uit van bovengenoemde stelpost coronagelden. 

Programma Saldo stelpost coronagelden voor 3e bestuursrapportage 2022 Mutaties 3e bestuursrapportage 2022 Saldo stelpost coronagelden per 3e bestuursrapportage 2022
1 Fysieke Leefomgeving € - € -
2 Economie, Werk en Ontwikkeling € -115.000 € -115.000
3 Sociale Leefomgeving € -456.600 € -456.600
4 Burger en Bestuur € - € -
5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien € 1.668.000 € 1.668.000
6 Bedrijfsvoering € -
Eindtotaal € 1.096.400 € 1.096.400

Opvang Oekraïners en Crisisnoodopvang asielzoekende personen

Opvang Oekraïense ontheemden
Momenteel worden in Veenendaal 104 Oekraïense ontheemden opgevangen in 4 gemeentelijke opvanglocaties (Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO)). Er is een vijfde opvanglocatie in voorbereiding. Daarnaast verblijven bij gastgezinnen (Particuliere Opvang Oekraïners (POO)) 87 personen. 
De groep ontheemden ontvangt – afhankelijk van de wijze van opvang - op basis van landelijke richtlijnen leefgeld. De gemeente betaalt de kosten van het leefgeld, maar ook opvang, zoals huur, energielasten, onderwijs e.d. Daarnaast zijn er de uitvoeringskosten bij zowel samenwerkingspartners als Veens Welzijn als bij de gemeente zelf. 
De gemeente ontvangt op grond van de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne diverse vergoedingen van het Rijk. Op 14 oktober jl. is deze bekostigingsregeling gewijzigd: het bestedingstijdvak is verlengd tot en met 28 februari 2023, het normbedrag voor de gemeentelijke opvang is per 15 oktober naar beneden bijgesteld, en er is een normbedrag toegevoegd voor de bekostiging van de buitengewone kosten en uitvoeringskosten in particuliere opvangvoorzieningen. 

De vergoeding van het Rijk voor de opvang wisselt per groep: 
a.    De kosten van leefgeld voor ontheemden die bij particulieren verblijven, worden op declaratiebasis voor 100% vergoed door het Rijk. Daarnaast ontvangt de gemeente een normbedrag voor de bekostiging van buitengewone kosten en uitvoeringskosten voor particuliere opvangvoorzieningen. Het gaat daarbij om een bedrag van € 210,- per persoon per maand waarin aan de persoon een verstrekking is gedaan. 
b.    Voor de GOO ontvangt de gemeente in de periode van 1 maart tot en met 14 oktober 2022 een vergoeding van € 100,- per dag per gerealiseerde opvangplek, waaruit de meeste kosten moeten worden betaald (zoals de vaste lasten opvanglocaties, het leefgeld en de ambtelijke uren). Per 15 oktober 2022 bedraagt de vergoeding € 83,- per dag per gerealiseerde opvangplek. 
Daarnaast gelden aparte vergoedingen voor kosten van aanpassing van opvanglocaties, onderwijs, leerlingenvervoer e.d. 
Op basis van een kostenprognose zijn in deze bestuursrapportage de verwachte baten en lasten budgettair neutraal verwerkt. De verwachting is derhalve nog steeds dat de vergoeding door het Rijk de gemeentelijke kosten voldoende zal compenseren. Er is een voorstel opgenomen voor overheveling van een deel van de middelen naar 2023. Reden hiervoor is dat op dit moment onduidelijk is wat de toekomst van de opvang is en daarmee eventuele (vervolg-)kosten voor de gemeente zullen zijn. 

Crisisnoodopvang
Vanaf 8 augustus 2022 worden op verzoek van het Rijk en de VRU in het Belcompany-gebouw aan de Wageningselaan asielzoekende personen opgevangen in een crisisnoodopvangsetting. De eerste periode tot begin oktober betrof dit 72 personen. Gezien de behoefte aan extra opvang is besloten tot uitbreiding van de opvang naar totaal 156 personen tot begin januari 2023. De opvang verschilt op bepaalde punten van de opvang van Oekraïners. Bij de crisisnoodopvang ontvangt men geen leefgeld en wordt door middel van cateraars voorzien in maaltijden. Naast de kosten van catering gelden er kosten zoals huur, energielasten, aanpassing van het gebouw, bewaking, de dagelijkse coördinatie van de opvang (die door de VRU wordt uitgevoerd), dagbesteding, gezondheidszorg en kosten van gemaakte ambtelijke uren. Het merendeel van de opvangkosten wordt betaald door de VRU. De gemeente betaalt onder andere de vaste lasten van het gebouw. Het Rijk heeft bepaald dat alle kosten van zowel de VRU als de gemeente gedeclareerd kunnen worden bij het COA. 

Investeringskredieten

Reconstructie fietspaden Rondweg-West (€ 90.000,-)
De uitgaven voor de reconstructie van de fietspaden Rondweg-West zijn door prijsstijgingen als gevolg van de oorlog in Oekraïne € 90.000,- hoger. Voorgesteld wordt om ter dekking van deze hogere kosten een bedrag van € 90.000,- ten laste te brengen van de stelpost prijsstijgingen en te storten in de reserve dekking kapitaallasten. Ook voor de nu lopende projecten verwachten wij hogere kosten door de gestegen prijzen. In de jaarrekening komen wij daarop terug.

Vervangen geluidsschermen Grote Beer-Schelf (€ 66.500,-)
Zoals ook al in eerder bestuursrapportages aangegeven zijn de prijzen fors gestegen. Door materiaal schaarste zijn met name de prijzen van staal en kunststofproducten aanzienlijk gestegen. De kosten voor de vervanging van de geluidsschermen Grote Beer -Schelf, die voor een groot gedeelte bestaan uit staal en kunststof, zijn daardoor € 66.500,- hoger uitgevallen dan geraamd. Voorgesteld wordt om ter dekking van deze hogere kosten € 66.500,- ten laste te brengen van de stelpost prijsstijgingen en te storten in de reserve dekking kapitaallasten.

Saldo 3e bestuursrapportage 2022

Uiteindelijk resulteert deze 3e bestuursrapportage 2022 (na verwerking van de mutaties in de bestemmingsreserves) in een positief saldo van € 772.000,- voor 2022. Voorgesteld wordt dit resultaat te storten in de algemene reserve.

Het raadsvoorstel bij de bestuursrapportage bevat een begrotingswijziging waarin we de financiële over- en onderschrijdingen aan u voorleggen.

Over te hevelen budgetten van 2022 naar 2023 e.v. jaren

In de rapportage wordt voorgesteld om een aantal budgetten over te hevelen van 2022 naar 2023 e.v. jaren. Het gaat specifiek om de volgende budgetten:

Programma Omschrijving Bedrag
Meerjarige budgetten
1 Groenrenovaties € 615.000
1 Speelvoorzieningen € 90.000
1 Baggerwerkzaamheden € 170.000
1 Invoering omgevingswet € 753.000
1 Stikstofdossier € 155.000
1 Programma ENV € 2.050.000
2 Economische ontwikkelingen € 147.000
2 Project vestigingsbeleid € 29.000
2 Programma Vitale Binnenstad € 425.000
3 Participatiebudget € 200.000
3 Opgave Sociaal Domein € 234.000
3 ICT-fonds € 52.000
3 Opvang en beschermd wonen € 303.000
3 Project maatje achter de voordeur 2022-2024 € 40.000
3 Preventieakkoord € 90.000
4 Veiligheidsbeleid € 61.000
Subtotaal over te hevelen meerjarige budgetten € 5.414.000
Overige over te hevelen budgetten
1 Parkeermaatregelen € 34.000
1 Kerkenvisie € 50.000
1 Bestrijding maatschappelijke overlast en verloedering € 29.000
1 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) € 19.000
1 Wonen en Leven omgevingsaanvragen € 105.000
1 Onderzoek begraafplaats € 60.000
1 Project High Five € 13.000
2 Evenementen € 40.000
3 Energielasten culturele instellingen € 65.000
3 Extra meldingen budgetloket, schuldhulpmaatjes en Kwintes € 75.000
3 Afrekening openbaar onderwijs € 8.000
3 Peuterwerk € 61.000
3 Oprichting stichting Urgente Noden € 50.000
3 Geschikt maken van ruimtes voor theaterlessen De Muzen € 33.000
3 Stijgende energielasten Volksuniversiteit € 55.000
3 Amateurkunstbeoefening € 25.000
4 Opvang vluchtelingen Oekraïne € 1.000.000
6 Impulsen decembercirculaire 2021 en inwerkingtreding Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS) € 188.000
6 Tozo, Breed offensief en wetswijziging Participatiewet € 471.000
6 Digitale toegankelijkheid € 30.000
6 Bestel- en inkoopsysteem € 129.000
Subtotaal overige over te hevelen budgetten € 2.540.000
Totaal € 7.954.000

Met de overheveling van de budgetten wordt bewerkstelligd dat de geplande activiteiten c.q. resultaten kunnen worden uitgevoerd en de resultaten worden behaald. Het opnieuw beschikbaar stellen van deze budgetten per 1 januari 2023 zorgt ervoor dat de afgesproken activiteiten geen vertraging oplopen. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar bijlage 3 in deze rapportage.

Financieel vertrekpunt

Het financieel vertrekpunt voor deze rapportage is de Programmabegroting 2022-2025, de 3e bestuursrapportage 2021, de 1e bestuursrapportage 2022, de Kaderbrief 2023-2026, de structurele effecten vanuit de meicirculaire 2022, het saldo van de 2e bestuursrapportage 2022 en het saldo van de Programmabegroting 2023-2026. De financiële gevolgen van de septembercirculaire 2022 zijn voor het jaar 2022 en de taakmutaties voor de jaren 2022 tot en met 2026 in deze rapportage verwerkt. De financiële consequenties van de algemene mutaties voor de jaren 2023 en verder worden meegenomen in de eerste bestuursrapportage 2023 en Kadernota 2024-2027. Voor de inzichtelijkheid van het meerjarenperspectief zijn deze consequenties in onderstaande tabel reeds opgenomen.

bedragen x € 1.000,- Raming 2022 Raming 2023 Raming 2024 Raming 2025
Saldi Programmabegroting 2022-2025 1.191 28 -496 -1.409
Saldi septembercirculaire 2021 2.482 2.466 2.898
Saldi verwerking loon- en prijsstijgingen -667 -862 -1.198
Saldi 3e bestuursrapportage 2021 -235 -12 -67 -67
Saldi decembercirculaire 2021 0 0 0
Verrekening saldi Programmabegroting 2022-2025 met de algemene reserve -1.191 -28 496 1.409
Amendementen Programmabegroting 2022-2025 21 121 121 121
Subtotaal -214 1.924 1.658 1.754
Parkeerexploitatie 2022-2025 (raad januari 2022) 58 204 176 190
Saldi 1e bestuursrapportage 2022 2.509 -614 -607 -607
Verrekening saldi 1e bestuursrapportage 2022 met de algemene reserve -2.509 614 607 607
Saldi Kaderbrief 2023-2026 71 -1.712 -1.199
Saldi meicirculaire 2022 12.602 17.469 21.272
Reservering loon- prijsstijgingen -3.145 -4.673 -6.032
Saldo voor 2e bestuursrapportage 2022 -156 11.656 12.918 15.985
Saldi 2e bestuursrapportage 2022 2.846 -329 -309 -229
Verrekening saldi 2e bestuursrapportage 2022 met de algemene reserve -2.846
Onttrekking van het resterend nadelig saldo 2022 aan de algemene reserve 156
Ontwikkelingen vanuit Programmabegroting 2023-2026 -10.775 -10.288 -11.743
Verrekening saldo Programmabegroting 2023 met de algemene reserve -552
Saldo voor 3e bestuursrapportage 2022 0 0 2.321 4.013

Financiële effecten 3e bestuursrapportage 2022

In onderstaand overzicht vindt u de totaalbedragen voor de jaren 2022 tot en met 2025 van de financiële effecten c.q. ontwikkelingen zoals ze in deze rapportage zijn opgenomen.

In de bestuursrapportage hebben we een splitsing aangebracht tussen:

  • financiële ontwikkelingen (afwijkingen) die effect hebben op het begrotingssaldo; deze ontwikkelingen zijn opgenomen en toegelicht bij de diverse programma’s;
  • budgettair neutrale afwijkingen; deze ontwikkelingen (die geen effect hebben op het begrotingssaldo, maar wel programma overschrijdend kunnen zijn) vindt u terug in bijlage 1.

Financiële effecten voor 2022
Deze rapportage laat voor het begrotingsjaar 2022 een verwacht positief saldo zien van € 772.000,-. De grootste afwijkingen die van invloed zijn op dit resultaat betreffen de hogere lasten energievoorziening Groenpoort (€ 200.000,- nadelig), lagere lasten sociale werkvoorziening (€ 470.000,- voordelig), hogere lasten Jeugd (€ 1.205.000,- nadelig), lagere lasten opvang beschermd wonen (€ 700.000,- voordelig)  en lagere lasten prijsstijgingen en investeringen € 1.405.000,- voordelig). Voorgesteld wordt om het voordeel van € 772.000,- te storten in de algemene reserve.

Financiële effecten voor 2023-2026
In de rapportage worden meerdere financiële ontwikkelingen gemeld die van invloed zijn op het meerjarenperspectief 2022-2025. U vindt deze ontwikkelingen terug bij de diverse programma’s. Het financieel perspectief na deze bestuursrapportage laat een positief saldo zien van € 0,- in 2023, een positief saldo van € 2.321.000,- in 2024 en een positief saldo van € 4.013.000,- in 2025.

Bedragen x €1.000
Financieel overzicht (bedragen x € 1.000) Raming 2022 Raming 2023 Raming 2024 Raming 2025
Lasten -8.094 0 0 0
Baten -339 0 0 0
A. Saldo van baten en lasten 3e bestuursrapportage 2022 7.755 0 0 0
Onttrekkingen 1.128 0 0 0
Stortingen 8.111 0 0 0
B. Mutaties reserves 3e bestuursrapportage 2022 -6.983 0 0 0

Financieel perspectief na verwerking 3e bestuursrapportage 2022

Het financiële perspectief voor de komende jaren ziet er, na verwerking van de financiële effecten uit deze rapportage, samenvattend als volgt uit:

bedragen x € 1.000,- Raming 2022 Raming 2023 Raming 2024 Raming 2025
Saldo voor 3e bestuursrapportage 2022 0 2.321 4.013
Totaal 3e bestuursrapportage 2022 772 0 0 0
Financieel perspectief na 3e bestuursrapportage 2022 772 0 2.321 4.013

Samenvatting financiële afwijkingen 3e bestuursrapportage 2022

Hieronder vindt u de financiële afwijkingen per programma. 

Bedragen x €1.000
Programma Raming 2022
Lasten Baten Onttrekkingen Stortingen Saldo
1 Fysieke Leefomgeving
0.10A - Mutaties reserves Fysieke Leefomgeving 0 0 1.128 4.143 -3.015
0.3A - Beheer overige gebouwen en gronden 0 -2 0 0 -2
2.1A - Verkeer en vervoer 145 0 0 0 -145
2.1B - Verkeer en vervoer -47 0 0 0 47
5.5A - Cultureel Erfgoed -150 0 0 0 150
5.7A - Openbaar groen en (openlucht) recreatie -705 0 0 0 705
6.1C - Samenkracht en burgerparticipatie -29 0 0 0 29
6.1D - Samenkracht en burgerparticipatie 0 10 0 0 10
7.2A - Riolering -170 0 0 0 170
7.4A - Milieubeheer 200 0 0 0 -200
7.4D - Milieubeheer -2.205 0 0 0 2.205
7.5A - Begraafplaatsen -60 0 0 0 60
8.1A - Ruimtelijke Ordening 26 37 0 0 11
8.1C - Ruimtelijke Ordening -753 0 0 0 753
8.2 - Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 984 0 0 0 -984
8.3B - Wonen en bouwen -85 -90 0 0 -5
8.3D - Wonen en bouwen 65 0 0 0 -65
Totaal 1 Fysieke Leefomgeving -2.784 -45 1.128 4.143 -275
2 Economie, Werk en Ontwikkeling
0.10B - Mutaties reserves Economie, Werk en Ontwikkeling 0 0 0 641 -641
3.1A - Economische ontwikkeling -147 0 0 0 147
3.1C - Economische ontwikkeling -425 0 0 0 425
3.3B - Bedrijfsloket en -regelingen 0 0 0 0 0
3.4A - Economische promotie -29 0 0 0 29
3.4B - Economische promotie -40 0 0 0 40
Totaal 2 Economie, Werk en Ontwikkeling -641 0 0 641 0
3 Sociale Leefomgeving
0.10C - Mutaties reserves Sociale Leefomgeving 0 0 0 1.291 -1.291
4.2A - Openbaar basisonderwijs 0 -6 0 0 -6
4.3A - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken -371 0 0 0 371
4.3C - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 0 27 0 0 27
5.2A - Sportaccommodaties 0 39 0 0 39
5.3A - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 0 -189 0 0 -189
5.3B - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie -228 0 0 0 228
6.1A - Samenkracht en burgerparticipatie 0 0 0 0 0
6.2A - Wijkteams 0 0 0 0 0
6.3A - Inkomensregelingen -100 0 0 0 100
6.4 - Begeleide participatie -470 0 0 0 470
6.5A - Arbeidsparticipatie -200 0 0 0 200
6.71A - Maatwerkdienstverlening 18+ -275 0 0 0 275
6.72A - Maatwerkdienstverlening 18- -234 0 0 0 234
6.72B - Maatwerkdienstverlening 18- 1.205 0 0 0 -1.205
6.81 - Geëscaleerde zorg 18+ -1.043 0 0 0 1.043
7.1A - Volksgezondheid -90 0 0 0 90
Totaal 3 Sociale Leefomgeving -1.806 -129 0 1.291 386
4 Burger en Bestuur
0.10D - Mutaties reserves Burger en Bestuur 0 0 0 1.061 -1.061
1.1A - Crisisbeheersing en Brandweer -1.000 0 0 0 1.000
1.1B - Crisisbeheersing en Brandweer 564 0 0 0 -564
1.2 - Openbare orde en veiligheid -61 0 0 0 61
Totaal 4 Burger en Bestuur -497 0 0 1.061 -564
5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien
0.10E - Mutaties reserves Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien 0 0 0 157 -157
0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0 -172 0 0 -172
0.8 - Overige baten en lasten -1.548 0 0 0 1.548
Totaal 5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien -1.548 -172 0 157 1.219
6 Bedrijfsvoering
0.10F - Mutaties reserves Bedrijfsvoering 0 0 0 818 -818
0.4F - Overhead (communicatie) -30 0 0 0 30
0.4G - Overhead (Juridische zaken) -129 0 0 0 129
0.4N - Overhead (Vastgoed) 0 6 0 0 6
9.914 - Algemeen Bijstand, Reintegratie en Participatie -471 0 0 0 471
9.915 - Algemeen Beleid (MO) -188 0 0 0 188
Totaal 6 Bedrijfsvoering -818 6 0 818 6

Prognose stand algemene reserve

Onderstaand vindt u de prognose van de stand van de algemene reserve. In deze prognose is nog geen rekening gehouden met het saldo van deze bestuursrapportage.

Stand algemene reserve (bedragen x € 1.000,-) 2022
Stand per 1/1 20.082
Toevoegingen regulier 20
Onttrekkingen regulier -16
Quasi inbesteden welzijn (1e berap 2020 en Kaderbrief 2021-2024) -175
Onttrekkingen/stortingen o.b.v. Programmabegroting 2021-2024 604
IKC Franse Gat (raad 21/01/2021) -47
Onttrekkingen/stortingen o.b.v. Programmabegroting 2022-2025 1.191
Amendement Programmabegroting 2022-2025 -4
Resultaat Jaarstukken 2021 3.655
Resultaat Projectenboek 2022 282
Resultaat 1e berap 2022 2.509
Resultaat 2e berap 2022 2.846
Onttrekking van het resterend nadelig saldo 2022 -156
Prognose stand algemene reserve per 1-11-2022 30.791