Voortgang inhoud inspanningen/acties

Inleiding

Voortgang inhoud inspanningen/acties

Algemeen

Voor u ligt de 2e bestuursrapportage 2021. Via deze rapportage biedt het college u inzicht in de uitvoering van het in de Programmabegroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024 vastgelegde beleid en de financiële consequenties daarvan. De peildatum van deze rapportage is 1 september 2021.

In deze bestuursrapportage wordt verantwoording afgelegd over inhoudelijke en financiële afwijkingen ten opzichte van de actuele Programmabegroting 2021 en meerjarenraming 2022–2024 (primitieve programmabegroting inclusief nadien genomen raadsbesluiten zoals de 1e bestuursrapportage 2021). Deze rapportage heeft daarom voornamelijk betrekking op de ontwikkelingen die zich in 2021 hebben voorgedaan na de 1e bestuursrapportage 2021 (met peildatum 1 mei). Naast de doelenbomen geeft de bestuursrapportage per programma inzicht in de (verwachte) financiële mee- en tegenvallers. Deze financiële afwijkingen zijn per programma in een tabel opgenomen. In de rapportage hebben wij in principe alleen de financiële afwijkingen van € 25.000 en hoger opgenomen. Voor de toelichtingen op de afwijkingen verwijzen we u graag naar de toelichtingen zoals die zijn opgenomen bij de diverse programma’s.
De rapportage bevat ook meerjarige (structurele) mutaties. Deze structurele afwijkingen worden opgenomen in de Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023–2025.

Daarnaast worden in deze bestuursrapportage de ontwikkelingen met betrekking tot de risico’s voorgelegd. En in de bijlage vindt u een overzicht over de voortgang van de bevindingen van de accountant.

De coronacrisis (COVID-19)

De coronacrisis heeft vooral in het 1e halfjaar 2021 een behoorlijke impact gehad op het maatschappelijk, economisch en sociale leven. De lockdown, de hoge pieken in de besmettingscijfers en opnames in de ziekenhuizen kenmerkten deze onzekere tijd.

Gelukkig is het perspectief aanzienlijk verbeterd, mede doordat een groot deel van de bevolking inmiddels gevaccineerd is. De economie trekt boven verwachting sterk aan en de versoepelingen gaan stap voor stap verder. Hoewel de cijfers van het aantal besmettingen iets minder dalen dan was gehoopt, overweegt het kabinet de zogenaamde ‘1,5 meter’ afstand te schrappen en wordt ingezet op een zo groot mogelijke normalisering van de samenleving. 

Financiële effecten 
De crisis en de maatregelen hebben gevolgen voor de uitvoering van de begroting 2021.

In deze rapportage vindt u de ontwikkelingen als gevolg van coronacrisis in inhoudelijke zin terug bij de toelichtingen op de voortgang van de doelstellingen en maatregelen. In financiële zin zijn de gevolgen per taakveld binnen de programma’s opgenomen en toegelicht.

In onderstaand overzicht zijn de budgettaire effecten van de crisis en de genomen maatregelen (op programmaniveau) in een totaaloverzicht opgenomen.

Programma Overgehevelde middelen vanuit 2020 (via resultaat-bestemming) (A) Geraamde inkomsten compensatie 1e berap 2021 (B) Geraamde inkomsten compensatie 2e berap 2021 (C) Totaal beschikbaar budget 2021 (A+B+C)
1 Fysieke Leefomgeving € - € - € -
2 Economie, Werk en Ontwikkeling € - € - € -
3 Sociale Leefomgeving € - € 2.168.000 € 709.042 € 2.877.042
4 Burger en Bestuur € - € - € -
5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien € 1.893.000 € 1.969.000 € 30.000 € 3.892.000
6 Bedrijfsvoering € - € - € -
Eindtotaal € 1.893.000 € 4.137.000 € 739.042 € 6.769.042
Programma Geraamde uitgaven middelen vanuit 2020 (D) Geraamde gederfde inkomsten 1e berap 2021 (E) Geraamde gederfde inkomsten 2e berap 2021 (F) Geraamde uitgaven 1e berap 2021 (G) Geraamde uitgaven 2e berap 2021 (H) Totaal verwachte uitgaven/ge-derfde inkomsten 2021 (D+E+F+G+H) Saldo 2021 (totaal budget - totaal verwachte uitgaven/gederfde inkomsten)
1 Fysieke Leefomgeving € - € - € - € -
2 Economie, Werk en Ontwikkeling € 40.000 € 100.000 € 140.000 € -140.000
3 Sociale Leefomgeving € 760.000 € - € 3.039.000 € 1.037.042 € 4.836.042 € -1.959.000
4 Burger en Bestuur € - € - € 222.000 € 85.000 € 307.000 € -307.000
5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien € 75.000 € - € 75.000 € 3.817.000
6 Bedrijfsvoering € 900.000 € - € 147.000 € 1.047.000 € -1.047.000
Eindtotaal € 1.775.000 € 100.000 € - € 3.261.000 € 1.269.042 € 6.405.042 € 364.000

De financiële afwijkingen in deze rapportage betreffen:

1. Inkomsten compensatie 2021:
- voorschot TOZO-uitkering 2021 (€ 464.576 voordelig);
- compensatie Corona via algemene uitkering (€ 30.000 voordelig);
- hogere inkomsten SPUK-regeling ijsbanen en zwembaden (€ 244.466 voordelig).

2. Geraamde gederfde inkomsten 2021:
- n.v.t.

3. Geraamde uitgaven 2021:
- hogere uitgaven TOZO 2021 (€ 392.576 nadelig);
- hogere uitgaven coronaherstelfonds (€ 400.000 nadelig);
- hogere uitgaven interventieteams (€ 85.000 nadelig);
- hogere uitgaven uitvoeringskosten TOZO 2021 (€ 72.000 nadelig);
- hogere uitgaven uitvoeringskosten coronaherstelfonds(€ 75.000 nadelig);
- hogere uitgaven SPUK-regeling ijsbanen en zwembaden (€ 244.466 nadelig).

De geraamde inkomsten door compensatie vanuit het Rijk, voor zover het de algemene uitkering betreft, is gebaseerd op de decembercirculaire 2020, de maartbrief 2021 en de meicirculaire 2021 vanuit het ministerie van BZK. Deze compensatie vanuit het Rijk is als volgt onder te verdelen:

Onderwerp Toegekende compensatie decembercirculaire 2020 Toegekende compensatie maartbrief 2021 BZK Toegekende compensatie meicirculaire 2021 Totaal toegekende compensatie
2021 2021 2021
Lokale culturele voorzieningen € 513.000 € 513.000
Extra kosten verkiezingen € 82.000 € 82.000
Compensatie quarantainekosten 2020 € 108.000 € 108.000
Aanvullende pakket re-integratiekosten 2020 € 203.000 € 203.000
Gemeentelijke schuldenbeleid 2020 € 115.000 € 115.000
Bijzondere bijstand 2020 € 40.000 € 40.000
Perspectief jeugd en jongeren € 152.000 € 152.000
Jongerenwerk € 52.000 € 52.000
Mentale ondersteuning € 43.000 € 43.000
Activiteiten en ontmoetingen € 30.000 € 30.000
Bijzondere bijstand (TONK) 2021 € 242.000 € 242.000
Afvalverwerking € 102.000 € 102.000
Bestrijden eenzaamheid ouderen 2021 € 127.000 € 127.000
Extra begeleiding kwetsbare groepen € 141.000 € 141.000
Voorschoolse voorziening peuters € 19.000 € 19.000
Heroriëntatie zelfstandigen € 20.000 € 20.000
Jeugd aan Zet € 10.000 € 10.000
Totaal € 1.061.000 € 908.000 € 30.000 € 1.999.000

Risico's/ontwikkelingen
Er is een aantal ontwikkelingen waarvan de financiële consequenties op dit moment nog niet goed in te schatten zijn. Het gaat daarbij om gederfde inkomsten (parkeergelden, toeristenbelasting e.d.) en hogere uitgaven (o.a. compensatie niet geleverde zorg). Tevens is de verwachting dat het rijk ook nog aanvullende compensatie beschikbaar zal stellen. In de 3e bestuursrapportage 2021 zullen wij hierop terugkomen.

Conclusie
Uit de bovengenoemde overzichten blijkt dat op dit moment het beschikbare budget voor de corona-effecten in 2021 € 6.769.042 bedraagt. Daarnaast zijn de verwachte uitgaven / gederfde inkomsten in 2021 geprognosticeerd op € 6.405.042. Op dit moment resteert derhalve een bedrag van € 364.000.  In de eerste bestuursrapportage 2021 is een saldo van  € 894.000 gemeld. Na de eerste bestuursrapportage zijn er 739.042 aan inkomsten   en 1.269.042 aan uitgaven geboekt. Per saldo is dat een verlaging van de stelpost van 894.000 naar 364.000. In laatst genoemd saldo zijn de kosten voor het coronaherstelfonds ad € 475.000 begrepen, zoals weergegeven in de kostenspecificatie.

Het restant van de ‘coronagelden’, ad € 364.000, wordt via een stelpost “gereserveerd” om de extra onvermijdbare uitgaven dan wel gederfde inkomsten die zich dit jaar vanwege de coronamaatregelen nog voordoen en de uitgaven voor herstartactiviteiten, te dekken.
In de volgende bestuursrapportage zullen we u nader informeren over de financiële ontwikkelingen die voortvloeien uit de coronacrisis.

Coronaherstelfonds

In de eerste bestuursrapportage 2021 hebben wij u aangegeven dat we een gedeelte van het restant van de ‘coronagelden’ -op dat moment € 894.000 - willen inzetten voor initiatieven die een vlotte “herstart” van de Veense samenleving ondersteunen. Via het ondersteunen van nuttige en creatieve ideeën kan de herstart van de samenleving bespoedigd worden.

In dit kader hebben wij voor de zomervakantie een coronaherstelfonds ingesteld voor activiteiten en initiatieven uit de samenleving die bijdragen aan deze snelle herstart en herstel van de Veenendaalse samenleving. Het gaat dan onder andere om:

  • Extra impulsen met het oog op cohesie en ontmoeting in de wijken;
  • Activiteiten gericht op kwetsbaarheid van specifieke doelgroepen of leeftijden (bijvoorbeeld jongeren of eenzaamheid onder ouderen);
  • Gebleken nasleepeffecten van de corona-lockdown (bijvoorbeeld uitgestelde zorg en mentale problemen), die niet binnen de reguliere capaciteit van- en prestatieafspraken met instellingen kunnen worden opgevangen;
  • De ondersteuning in het op gang brengen van economische activiteiten in bijvoorbeeld het centrum, contact met bedrijven (accounthouderschap corona) en/of de arbeidsmarkt.

Daarbij hebben wij voor initiatieven voor de korte termijn € 100.000 geraamd en voor een integraal pakket van maatregelen voor de middellange termijn (2021/2022) een budget van voorshands € 300.000 begroot. Ook wordt voor de benodigde beleidscapaciteit rekening gehouden met een bedrag van € 75.000.
De totaal benodigde middelen, ad € 475.000, worden gedekt uit de reeds ingestelde stelpost ‘coronagelden’. De administratieve verwerking vindt u terug in de bijlage 1: Overzicht budgettair neutrale mutaties.

In de komende bestuursrapportages zullen we u op de hoogte houden van de gehonoreerde activiteiten c.q. initiatieven en de uitputting van het coronaherstelfonds.

Prognose stand algemene reserve

Onderstaand vindt u de prognose van de stand van de algemene reserve. In deze prognose is nog geen rekening gehouden met het saldo van deze bestuursrapportage.

Stand algemene reserve (bedragen x € 1.000) 2021
Stand per 1/1 16.871
Toevoegingen regulier 20
Onttrekkingen regulier -16
Quasi inbesteden welzijn (1e berap 2020 en Kaderbrief 2021-2024) -350
Onttrekkingen/stortingen o.b.v. Programmabegroting 2021-2024 910
Amendementen Programmabegroting 2021-2024 -33
IKC Franse Gat (raad 01-01-2021) -460
Resultaat Jaarstukken 2020 2.390
Huisvestingskosten De Bongerd (1e berap 2021) -19
Lagere opbrengst Ellekoot (1e berap 2021) -13
Resultaat 1e berap 2021 -455
Amendement 1e berap (onderzoek theater Lampegiet) -100
Prognose stand algemene reserve per 31-08-2021 18.745

Investeringskredieten

De raad wordt voorgesteld om de volgende aanvullende  investeringsbedragen beschikbaar te stellen:

Aanschaf van ICT-faciliteiten voor Stichting Veens Welzijn (€ 134.000)
Met ingang van 1 januari 2021 is de Stichting Veens Welzijn belast met het welzijnswerk in Veenendaal. De stichting maakt gebruik van meerdere ICT-faciliteiten van de gemeente.  Voor de uitvoering heeft de gemeente op verzoek van de Stichting onder andere laptops, desktops en smartphones aangeschaft. Daarnaast hebben meerdere activiteiten op het gebied van infrastructuur en migratie plaatsgevonden. In totaal gaat het om een investering van € 134.000.  De jaarlijkse kapitaallasten van de investering bedragen  € 27.023. 

Deze kosten worden doorbelast en daarmee worden de lasten van de investering volledig gedekt door de bijdrage vanuit Stichting Veens Welzijn.

In het meerjareninvesteringsplan (MIP) is geen rekening gehouden met deze investering. Voorgesteld wordt € 134.000 beschikbaar te stellen voor de ICT-faciliteiten van Stichting Veens Welzijn.

Europese aanbesteding nieuwbouw Wijkservice (€ 550.000)
Overeenkomstig de raadinformatiebrief van d.d. 29 juli 2021 (vastgesteld door college d.d. 17 augustus), waarin is aangegeven dat de Europese aanbesteding voor de nieuwbouw IW4 – Wijkservice – nevenlocatie brandweer niet heeft geleid tot een geslaagde gunning als gevolg van de huidige overspannen marktomstandigheden, wordt in deze bestuursrapportage voorgesteld het investeringsbudget te verhogen met € 550.000. De kapitaallasten voor Wijkservice stijgen hierdoor met € 20.000.

Intentieovereenkomst Stadsakkers (€ 153.000)
De overgang van de grond uit de grondexploitatie als gevolg van de intentieovereenkomst Stadsakkers van het college met Stichting Missie 0318 naar de algemene dienst, betekent een te ramen investeringsbudget (en een toevoeging aan de materiële activa) van € 153.000.

Tegenover de uitgaaf vanuit de gemeentelijke begroting staat een even grote inkomst op de grondexploitatie. De financiële consequenties op de grondexploitatie worden verwerkt in het Projectenboek 2022. Het Projectenboek is het P&C-document waarin aanpassingen in de grondexploitaties worden verwerkt. De betreffende grondexploitatie ontwikkelt zich per saldo gunstig met name doordat de verkoop van de kavels in Balkon-Zuid spoedig verlopen is.

Naast de rentelast van de grond zal een structurele pachtinkomst in de reguliere begroting geraamd moeten worden. De grond wordt aan Stichting Missie 0318 verpacht. De pachtinkomst als gevolg van de intentieovereenkomst Stadsakkers wordt vanaf 2022 geraamd op circa € 672,- per jaar (afhankelijk van het te verpachten oppervlak).

In de intentieovereenkomst met Missie 0318 is vanwege het budgetrecht van de raad een voorbehoud van instemming door de raad opgenomen. De raad wordt in deze bestuursrapportage gevraagd om akkoord te gaan met het verwerken van de bovenstaande financiële consequenties die voortvloeien uit de intentieovereenkomst Stadsakkers.

Momenteel vinden ook gesprekken plaats met Stichting Buren van Oost voor verplaatsing van ook hun moestuinen uit Veenendaal-oost naar Balkon Noord.

Saldo 2e bestuursrapportage 2021

Uiteindelijk resulteert deze 2e bestuursrapportage 2021 (na verwerking van de mutaties in de bestemmingsreserves) in een positief saldo van € 1.369.000 voor 2021. Voorgesteld wordt dit resultaat te storten in de algemene reserve.

Het raadsvoorstel bij de bestuursrapportage bevat een begrotingswijziging waarin we de financiële over- en onderschrijdingen aan u voorleggen.

Samenvatting beleidsmatige verantwoording 2e bestuursrapportage 2021

Financieel vertrekpunt

Het financieel vertrekpunt voor deze rapportage is de Programmabegroting 2021-2024, de 3e bestuursrapportage 2020, de 1e bestuursrapportage 2021, de Kadernota 2022-2025 en de structurele effecten vanuit de meicirculaire 2021. De incidentele effecten (voor 2022) van de meicirculaire 2021 zijn conform besluitvorming verwerkt in deze bestuursrapportage. De structurele effecten, voor zover deze van invloed zijn op het financieel meerjarenperspectief, worden verwerkt in de Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025.

bedragen x € 1.000 Raming 2021 Raming 2022 Raming 2023 Raming 2024
Saldi Programmabegroting 2021-2024 910 604 509 -1057
Verrekening saldi Programmabegroting 2021-2024 met de algemene reserve -910 -604 -509 1057
Saldi septembercirculaire 2020 780 777 850
Saldi 3e bestuursrapportage 2020 -125 -125 -125 -125
Saldi 1e bestuursrapportage 2021 -455 -42 -42 -60
Saldi Kadernota 2022-2025 -398 -311 -608
Saldi meicirculaire 2021 449 -579 -1043
Saldo voor 2e bestuursrapportage 2021 (basisscenario) -580 664 -280 -986
Aanvullend budget KN vervolgscenario 2.100 2.100 2.100
Saldo voorstellen KN vervolgscenario -1.913 -1.953 -2.042
Saldo voor 2e bestuursrapportage 2021 (vervolgscenario) -580 851 -133 -928

Financiële effecten 3e bestuursrapportage 2021

In onderstaand overzicht vindt u de totaalbedragen voor de jaren 2021 tot en met 2024 van de financiële effecten c.q. ontwikkelingen zoals ze in deze rapportage zijn opgenomen.

In de bestuursrapportage hebben we een splitsing aangebracht tussen:

  • financiële ontwikkelingen (afwijkingen) die effect hebben op het begrotingssaldo; deze ontwikkelingen zijn opgenomen en toegelicht bij de diverse programma’s;
  • budgettair neutrale afwijkingen; deze ontwikkelingen (die geen effect hebben op het begrotingssaldo, maar wel programma overschrijdend kunnen zijn) vindt u terug in bijlage 1;
  • In het gepresenteerde financieel overzicht hieronder zijn structurele gevolgen van ontwikkelingen die zich in 2021 voordoen opgenomen. Het gaat concreet om ontwikkelingen die zich binnen het bestaande beleid voordoen. De structurele gevolgen worden opgenomen in de Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 . In bijlage 2 vindt u een overzicht van deze structurele mutaties.

Financiële effecten voor 2021
Op basis van deze rapportage laat het begrotingsjaar 2021 een verwacht positief saldo zien van € 1.369.000. De grootste afwijkingen die van invloed zijn op dit resultaat betreffen de hogere baten vanuit de algemene uitkering (€ 807.000 voordelig), gunstige bijstelling renteontwikkelingen (€ 574.000 voordelig), aframing financiering WSW (€ 392.000 voordelig) en de aanpassing van de dividendontvangsten (€ 165.000 nadelig). Voorgesteld wordt om het voordeel van € 1.369.000  te storten in de algemene reserve.

Financiële effecten voor 2022-2025
In de rapportage worden meerdere financiële ontwikkelingen gemeld die van invloed zijn op het meerjarenperspectief 2022-2025. U vindt deze ontwikkelingen terug bij de diverse programma’s. Per saldo is sprake van de volgende afwijkingen: € 186.000 positief in 2022, € 312.000 positief in 2023 en € 705.000  positief in 2024. Het financieel perspectief na deze bestuursrapportage laat een positief saldo zien van € 850.000 in 2022, een positief saldo van € 32.000 in 2023 en een negatief saldo van € 281.000 in 2024.

Bedragen x €1.000
Financieel overzicht (bedragen x € 1.000) Raming 2021 Raming 2022 Raming 2023 Raming 2024
Lasten 2.552 -367 -575 -968
Baten 1.232 -311 -320 -353
A. Saldo van baten en lasten 3e bestuursrapportage 2021 -1.320 56 255 615
Onttrekkingen 2.840 130 57 90
Stortingen 151 0 0 0
B. Mutaties reserves 3e bestuursrapportage 2021 2.689 130 57 90

Financieel perspectief na verwerking 2e bestuursrapportage 2021

Het financiële perspectief voor de komende jaren ziet er, na verwerking van de financiële effecten uit deze rapportage, samenvattend als volgt uit:

bedragen x € 1.000 Raming 2021 Raming 2022 Raming 2023 Raming 2024
Saldo voor 2e bestuursrapportage 2021 -580 664 -280 -986
Totaal 2e bestuursrapportage 2021 1.369 186 312 705
Financieel perspectief na 2e bestuursrapportage 2021 789 850 32 -281
Aanvullend budget KN vervolgscenario 2.100 2.100 2.100
Saldo voorstellen KN vervolgscenario -1.913 -1.953 -2.042
Financieel perspectief na 2e bestuursrapportage 2021 (vervolgscenario) 789 1.037 179 -223

Samenvatting financiële afwijkingen 3e bestuursrapportage 2021

Hieronder vindt u de financiële afwijkingen per programma. 

Bedragen x €1.000
Programma Raming 2021
Baten Lasten Stortingen Ontrekkingen Saldo
1 Fysieke Leefomgeving
0.10A - Mutaties reserves Fysieke Leefomgeving 0 0 71 38 -33
0.3A - Beheer overige gebouwen en gronden 207 20 0 0 187
0.63 - Parkeerbelasting 46 0 0 0 46
2.2A - Parkeren 0 0 0 0 0
7.3A - Afval 448 488 0 0 -40
7.4A - Milieubeheer 0 65 0 0 -65
7.5A - Begraafplaatsen -81 148 0 0 -228
8.2 - Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 111 40 0 0 71
8.3D - Wonen en bouwen 0 78 0 0 -78
Totaal 1 Fysieke Leefomgeving 731 838 71 38 -140
2 Economie, Werk en Ontwikkeling
0.10B - Mutaties reserves Economie, Werk en Ontwikkeling 0 0 0 -24 -24
3.1C - Economische ontwikkeling 0 76 0 0 -76
Totaal 2 Economie, Werk en Ontwikkeling 0 76 0 -24 -100
3 Sociale Leefomgeving
0.10C - Mutaties reserves Sociale Leefomgeving 0 0 0 2.702 2.702
4.2A - Openbaar basisonderwijs -12 0 0 0 -12
4.2B - Openbaar basisonderwijs 0 11 0 0 -11
4.3A - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 0 2.702 0 0 -2.703
5.1A - Sportbeleid en activering 0 -29 0 0 29
6.3C - Inkomensregelingen 0 -40 0 0 40
6.4 - Begeleide participatie 0 -392 0 0 392
Totaal 3 Sociale Leefomgeving -12 2.253 0 2.702 437
4 Burger en Bestuur
0.10D - Mutaties reserves Burger en Bestuur 0 0 80 0 -80
0.1A - Bestuur 0 76 0 0 -76
0.2 - Burgerzaken -65 -80 0 0 15
1.2 - Openbare orde en veiligheid 0 85 0 0 -85
Totaal 4 Burger en Bestuur -65 81 80 0 -226
5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien
0.10E - Mutaties reserves Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien 0 0 0 125 125
0.5 - Treasury -229 -574 0 0 346
0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 807 -55 0 0 862
0.8 - Overige baten en lasten 0 -170 0 0 170
Totaal 5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien 578 -800 0 125 1.502
6 Bedrijfsvoering
0.4F - Overhead (communicatie) 0 5 0 0 -5
0.4I - Overhead (A&A) 0 21 0 0 -21
0.4P - Overhead (Strategie) 0 78 0 0 -78
9.901 - Algemeen Directie 0 0 0 0 0
Totaal 6 Bedrijfsvoering 0 104 0 0 -104