Economische ontwikkeling en werkgelegenheid
Binnen het ruimtelijk gebied van Veenendaal is de uitdaging om de economie van Veenendaal in balans te houden met de groei van de bevolking. Uitgangspunt hierbij is de verbinding tussen het stimuleren van de lokale economie en het behouden en vergroten van kwalitatieve en kwantitatieve werkgelegenheid op verschillende niveaus.
De visie van het Programma Economie, Werk en Ontwikkeling omvat twee thema’s:
I. Economische ontwikkeling en werkgelegenheid
II. Recreatie en toerisme
I. Economische ontwikkeling en werkgelegenheid
In regioverband en in de gesprekken met de provincie is, in samenspraak met het lokale bedrijfsleven, het belang van een economisch toekomstbestendig Veenendaal onder de aandacht gebracht. Dit is onder meer in onze concept-Omgevingsvisie opgenomen, waarbij onder meer het economisch profiel -op basis van onderzoeksgegevens- een goede leidraad is geweest. Hierbij is de verbinding gemaakt met de wenselijke en toekomstige vormen van bedrijvigheid en werkgelegenheid, die passen binnen de beschikbare ruimte en aansluiten bij de ambities die Veenendaal heeft op het gebied van energie, klimaatadaptie duurzaamheid en circulariteit. Er is hierbij een duidelijke relatie met de opgaven Groei en Bloei en Duurzaam Veenendaal zoals beschreven in Programma 1 – Fysieke leefomgeving.
Uitwerking economisch profiel lokaal en regionaal
In 2025 is de Strategische Agenda 2026-2030 Regio Foodvalley vastgesteld. Daarin is een economische agenda opgenomen. Deze is verder uitgewerkt in de concept-Omgevingsvisie, samen met vastgesteld lokaal beleid.
Binnen het taakveld Economie is een SWOT-analyse uitgevoerd op basis waarvan een Economisch Profiel (Economie van de Toekomst) is geformuleerd. Vanuit dit onderzoek zijn de sterke sectoren voor Veenendaal gedefinieerd zijnde ICT, Metaal en Food. Samen met het bedrijfsleven moet dit leiden tot een uitvoeringsagenda die zowel op bestaande bedrijventerreinen als in de nieuwe wijk Spoorzone zijn beslag gaat vinden.
Inzet op ondersteunen van ondernemers
Onze inzet in 2025 was erop gericht om de lokale en regionale infrastructuur en beschikbare instrumenten zo goed mogelijk te benutten om ondernemers te ondersteunen. Hierbij bleef een belangrijk aandachtspunt de toenemende arbeidskrapte in diverse sectoren, die van invloed kunnen zijn op de economische groei van bedrijven. Dit gold niet alleen voor ondernemers op de bedrijventerreinen maar ook in sectoren als horeca, zorg en logistiek. Vanuit de Regio Foodvalley is vanuit verschillende projecten inzet gepleegd om op een zo goed mogelijke manier vacatures in te vullen vanuit het beschikbare arbeidspotentieel.
Intensivering bedrijventerreinen
In 2024 en 2025 is er gewerkt aan de uitvoering van een plan van aanpak voor de bedrijventerreinen in Veenendaal. Het doel van dit plan is om een integrale werkwijze te creëren zodat intensivering en verduurzaming van bedrijventerreinen beter mogelijk is. Dit plan van aanpak wordt uitgevoerd vanuit meerdere vakgebieden van onze gemeente en altijd in samenwerking met Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal.
We kijken naar alle bedrijventerreinen in Veenendaal en de kansen die op deze terreinen liggen om te intensiveren en te verduurzamen. Op een aantal bedrijventerreinen worden al acties uitgevoerd om te verduurzamen. Voor 2026 bekijken we hoe het plan op een gestructureerde manier verder kan worden uitgevoerd, waarbij we uitgaan van een uitvoeringsperiode van drie jaar.
Het behouden en bevorderen van werkgelegenheid
Een tekort aan voldoende en gekwalificeerd personeel werkt belemmerend op economische groei. Uitbreidingsmogelijkheden voor deze groei zijn door een gebrek aan ruimte ook lastig te realiseren. Intensivering van bedrijvigheid is een optie maar dit kan niet voor alle soorten werkgelegenheid.
We zien in vergelijking met 2024 in 2025 een daling van het aantal bedrijven bij bouwnijverheid en financiële dienstverlening van -20. Daarentegen is er een stijging van het aantal bedrijven in specialistische zakelijke dienstverlening (+125), gezondheids- en welzijnszorg (40+) en verhuur en overige zakelijke dienstverlening (+35).
De Regio Foodvalley is één van de landelijke regio’s waar het tekort aan arbeidskrachten het grootst is. We bleven lokaal en regionaal investeren in het ontwikkelen en organiseren van projecten om de aansluiting tussen vraag en aanbod van vacatures en beschikbaar personeel te verbeteren. Hierbij is ook inzet gepleegd om meer inzicht te krijgen in het zogenaamde onbenutte arbeidspotentieel. Hierbij hebben we ons ingezet om een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te realiseren. Veenendaal is zich binnen de Regio Foodvalley blijven profileren als ICT-gemeente.
Programma Vitale Binnenstad
De afgelopen jaren hebben we binnen het Programmaplan Vitale Binnenstad samen met ondernemers, bewoners en andere betrokkenen, gewerkt aan een aantrekkelijke en levendige binnenstad met regionale aantrekkingskracht. De looptijd van het programma is weliswaar eind 2024 verstreken, toch heeft de raad in 2024 besloten om ook voor 2025 en 2026 het programmabudget Vitale Binnenstad beschikbaar te stellen (vanaf 2027 stopt dit budget). Het budget biedt de mogelijkheid om verder te bouwen aan een toekomstbestendige, gezonde en bruisende binnenstad.
Digitalisering
Na de nodige vertraging in de uitvoering van dit project, onder andere door personeelswisseling, is er een ervaren interne projectleider begonnen met de uitvoering van het project gericht op digitale inclusie. In het project wordt een zo groot mogelijk netwerk van bestaande organisaties betrokken. Dit betreft zowel organisaties als de bibliotheek en Veens Welzijn, maar ook vrijwilligersorganisaties. Het project wordt gekoppeld aan het programma Diversiteit en Inclusie om zodoende meer synergetische effecten te bereiken. De uitvoering van het project gebeurt onder de paraplu van het programma Sociaal Domein, waardoor er positieve effecten bereikt worden ten behoeve van maatschappelijke doelen zoals zelfredzaamheid en bestaanszekerheid. Immers, mensen die beter onderdeel kunnen uitmaken van de samenleving, kunnen ook beter toegang krijgen tot de arbeidsmarkt.
II. Recreatie en toerisme
Omdat Veenendaal beperkte eigen recreatiegebieden heeft, zijn inwoners voor recreatie grotendeels aangewezen op voorzieningen in de directe regio. In 2025 is daarom actief ingezet op het versterken van de samenwerking tussen regionale toeristisch-recreatieve netwerken waarin Veenendaal participeert. Daarbij is specifiek aandacht besteed aan duurzaam beheer van natuurgebieden en aan duurzame mobiliteit van en naar recreatiegebieden vanuit Veenendaal.
Daarnaast is in regionaal verband gewerkt aan het vergroten van de zichtbaarheid en beleefbaarheid van de Grebbelinie als recreatief en toeristisch gebied. In oktober 2025 vond onder regie van het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) een eerste bijeenkomst plaats met ondernemers en andere belangrijke stakeholders uit de Veense toeristische sector. Dit heeft geleid tot de concrete uitwerking van meerdere combi-arrangementen, waarmee het toeristisch-recreatieve aanbod van Veenendaal wordt versterkt en beter wordt verbonden met de regio.
Evenementenbeleid
De raad heeft in 2024 het nieuwe evenementenbeleid vastgesteld met daarin onder andere aandacht voor duurzaamheid en gezondheid, locaties, geluidsnormen en levendigheid. Het aantal zondagen waarop evenementen kunnen plaatsvinden is verruimd van zes naar twaalf. De locatie Markt is nu ook aangewezen als locatie waar op zondag bepaalde evenementen mogelijk zijn. Een ontheffingsmogelijkheid voor verruiming van de eindtijd van muziek op doordeweekse dagen is opgenomen. De Agenda Toegankelijkheid is als thema opgenomen met daarin onder meer aandacht voor de toegankelijkheid bij evenementen voor mindervaliden.
Niet van toepassing voor dit programma.
| Programma 2 Economie, Werk en Ontwikkeling | ||||
|---|---|---|---|---|
| Primitief | Raming 2025 Na begrotingswijziging | Realisatie 2025 | Saldo 2025 | |
| Lasten | 2.062 | 2.707 | 2.445 | 262 |
| Baten | 1.232 | 1.270 | 1.392 | 122 |
| Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten | -830 | -1.437 | -1.053 | 384 |
| Toevoeging aan reserve | 0 | 4.130 | 4.204 | -74 |
| Onttrekking aan reserve | 564 | 3.032 | 3.032 | 0 |
| Gerealiseerd resultaat | -266 | -2.535 | -2.225 | 310 |
Ten opzichte van de in de decemberwijziging 2025 aangepaste begroting, zijn de grootste afwijkingen als volgt:
| Taakveld | Afwijking 2025 | V/N |
|---|---|---|
| Economische ontwikkeling | 222 | V |
| Economische promotie | 47 | V |
| Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 134 | V |
| Overige verschillen | 19 | N |
| Afwijkingen programma Economie, Werk en Ontwikkeling voor reserve mutatie | 384 | V |
| Waarvan verrekening met reserve | -74 | N |
| Totaal afwijking programma Economie, Werk en Ontwikkeling na reserve mutatie | 310 | V |
Economische ontwikkeling (voordeel € 220.000)
Op het taakveld Economische ontwikkeling is het resultaat ultimo 2025 afgerond € 220.000 voordelig.
Economische ontwikkeling (voordeel € 141.000, resultaatbestemming € 67.000)
Bij Economische Ontwikkeling is een voordeel gerealiseerd van € 141.000. Dit wordt veroorzaakt doordat binnen het reguliere budget Economische Ontwikkeling minder is uitgegeven als gevolg van onder andere lagere of vervallen bijdragen aan diverse evenementen, het niet-doorgaan van een gepland event en een lagere bijdrage aan regionale activiteiten. Voorgesteld wordt om van de resterende middelen € 67.000 middels een resultaatbestemming over te hevelen naar 2026 en hiervan € 34.000 opnieuw beschikbaar te stellen voor Promotie Techniek en € 33.000 voor een projectaanvraag van het Fablab.
Programma Vitale Binnenstad (voordeel € 75.000)
Binnen het Programma Vitale Binnenstad resteert in 2025 een bedrag van circa €75.000. Een deel van de activiteiten is vanwege fasering en afstemming met partners in 2025 niet volledig ingezet. Omdat de omvang van de verwachte onderuitputting eind 2025 nog niet exact vaststond en het programma binnen bestaande meerjarige kaders wordt voortgezet, is geen aanpassing via de decemberwijziging doorgevoerd.
Het programma kent een meerjarige looptijd tot en met 2026. De middelen worden in 2026 benut voor onder andere vergroening en kwaliteitsverbetering van de binnenstad, de samenwerking met Stichting Streetwise ter versterking van ondernemerschap en het activeren van leegstand, en de verdere ontwikkeling van een beeldbepalend evenement om de binnenstad regionaal sterker te positioneren.
Overige verschillen (voordeel € 4.000)
Economische promotie (voordeel € 47.000)
Toeristenbelasting (voordeel € 40.000)
De aanslagen Toeristenbelasting worden achteraf opgelegd. In 2025 was voor het belastingjaar 2024 rekening gehouden met een opbrengst van € 113.410. Er is uiteindelijk voor een totaalbedrag van € 153.135 aan aanslagen opgelegd, een extra opbrengst derhalve van € 39.725.
Overige verschillen (voordeel € 6.000)
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (voordeel € 140.000)
Op het taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen is het resultaat ultimo 2025 afgerond € 140.000 voordelig.
Bedrijveninvesteringszone (voordeel € 76.000)
Op de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een voordeel gerealiseerd van € 76.000. Voor de BIZ geldt dat de gemeentelijke bijdrage en afrekening plaatsvinden op basis van gerealiseerde opbrengsten en vastgestelde subsidie. De jaarlijkse ontvangsten zijn afhankelijk van de feitelijke opbrengsten binnen de zone, waardoor hierin natuurlijke schommelingen kunnen optreden die niet volledig vooraf te voorzien zijn
Bij het berekenen van het voorschot voor 2025 is destijds bewust een lager bedrag geraamd. Op dat moment werd rekening gehouden met meer leegstand en ondernemers die zouden stoppen vanwege de economische omstandigheden. De hogere opbrengst van de BIZ in 2025 komt doordat de ontwikkeling van het aantal ondernemers en gebruikers binnen de BIZ-zone gunstiger is verlopen dan vooraf was verwacht. Daarnaast is door het GBLT de inning van de BIZ stringent uitgevoerd.
Ondernemersfonds (voordeel € 59.000)
Voor het Ondernemersfonds is een voordeel gerealiseerd van € 59.000. Dit voordeel ontstaat doordat de uiteindelijke bijdrage aan het fonds lager is uitgevallen dan begroot. Het verschil van € 59.000 tussen begroting en realisatie bij het Ondernemersfonds is ontstaan doordat de definitieve subsidie, gebaseerd op gerealiseerde opbrengsten uit de reclamebelasting en werkelijke uitvoeringskosten, lager is vastgesteld dan geraamd. Bij de raming was rekening gehouden met meer leegstand en minder ondernemers. De definitieve afrekening is reeds volledig verwerkt in de realisatie 2025 en in de jaarrekening van het fonds, er volgt geen aanvullende verrekening met het fonds.
Overige verschillen (voordeel € 5.000)
Overige verschillen (nadeel € 16.000)
Reservemutaties
Toevoegingen aan de reserves: nadeel € 74.000 In lijn met eerdere besluitvorming zijn de volgende toevoegingen aan de reserves, die afwijken van de begroting, verwerkt:
• Een storting in de bestemmingsreserve meerjarige middelen van € 74.000 voor het programma vitale binnenstad.